27 sierpnia 2026 r., na Rynku Górnym w Wieliczce odbyły się uroczystości upamiętniające mieszkańców Wieliczki i okolicznych miejscowości wyznania mojżeszowego, zamordowanych przez niemieckiego okupanta oraz deportowanych transportem śmierci do obozu zagłady w Bełżcu.
Uroczystość w imieniu Rafał Ślęczka - Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka poprowadził Zastępca Burmistrza ds. Społecznych Rówiński Lucjan, który przypomniał tragiczne wydarzenia z 27 sierpnia 1942 roku. Przybliżył historię społeczności żydowskiej, od wieków współtworzącej Wieliczkę, oraz dramatyczne losy mieszkańców Wieliczki i okolicznych miejscowości, zgromadzonych przez niemieckiego okupanta w sierpniu 1942 roku, a następnie deportowanych do obozu zagłady w Bełżcu lub zamordowanych w Puszczy Niepołomickiej. Podkreślił, że spotykamy się nie po to, by opłakiwać przeszłość, której nie da się już zmienić, lecz po to, by dawać świadectwo, że pamięć o ofiarach trwa i będzie trwać.
Szczególnie poruszającym momentem uroczystości była obecność Joela Poremby ze Stanów Zjednoczonych – wnuka Josepha Poremby, zamordowanego 12 września 1939 roku w Pawlikowicach. W swoim wystąpieniu wspominał babcię Gustawę oraz trzy ciotki deportowane do Bełżca, a także ojca, który przeżył Holokaust, aby przez całe życie dawać świadectwo tamtych tragicznych wydarzeń. Szczególnie zapadły w pamięć jego słowa:
„Zapomnienie może być nie tylko niebezpieczne, ale przede wszystkim będzie dowodem, że ci, którzy zostali zabici, zostali zabici po raz kolejny.”
Po zakończeniu części oficjalnej uczestnicy złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą Zagładę Żydów z Wieliczki i okolicznych miejscowości. Następnie udali się na wielicki kirkut, gdzie przy obelisku upamiętniającym ofiary deportacji zapalono znicze. Modlitwę El Male Rachamim w intencji zamordowanych odmówił Rabin Organizacji Chabad Lubawicz w Krakowie Eliezer Gurary.
Ostatnim punktem obchodów była wizyta w Pawlikowicach, gdzie przypomniano historię tragicznych wydarzeń z września 1939 roku oraz oddano hołd kolejnym ofiarom niemieckiego terroru.
W uroczystości udział wzięli m.in. Starosta Wielicki Roman Ptak, Wicestarosta Ewa Ptasznik, Przewodnicząca Rady Miejskiej Elżbieta Sikora wraz z Radnymi Rady Miejskiej, Beata Chorobik - Dyrektor Mediateki – Mediateka - Biblioteka Miejska w Wieliczce, mł. insp. ZS Hubert Cora - Dowódca Jednostka Strzelecka 2077 Kraków, przedstawiciele Stowarzyszenia „Klub Przyjaciół Wieliczki”, Gminnej Rady Seniorów, Wydawnictwo Żyznowski, Wydawnictwa Panorama, pracownicy Urzędu Miasta i Gminy oraz mieszkańcy Wieliczki.
Niech pamięć o wszystkich mieszkańcach Wieliczki i okolic, deportowanych do Bełżca i zamordowanych przez niemieckiego okupanta, pozostanie z nami na zawsze. Pamięć jest naszym wspólnym obowiązkiem wobec tych, którym odebrano życie, dom i przyszłość.
