31. 08. (poniedziałek) 2026 r. w Wieliczce obchodzono Święto „Dnia Wolności i Solidarności” w 46. rocznicę (1980-2026) „Porozumień Gdańskich”. Uroczystość odbyła się przy pomniku NSZZ „SOLIDARNOŚĆ” na terenie Kopalni Soli „Wieliczka” (KSW) SA i przy pomniku Odrodzenia Polski przy wielickich Plantach. Wydarzenie prowadził przewodnicy NSZZ „Solidarność” KSW SA od 1998 r. Adam Gawlik.
Dzień 31 sierpnia został ustanowiony przez Sejm RP w dniu 27 lipca 2005 r. świętem państwowym „Dzień Solidarności i Wolności”. Święto to zostało ustanowione w celu upamiętnienia historycznego zrywu Polaków do wolności i niepodległości z 1980 r., który zapoczątkował proces upadku komunizmu i wyzwolenia narodów Europy Środkowej i Wschodniej. Punktem kulminacyjnym Sierpnia 1980 było podpisanie „Porozumień Sierpniowych” pomiędzy władzami PRL-u a strajkującymi robotnikami kolejno - w Szczecinie (30 sierpnia), w Gdańsku (31 sierpnia) z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym na czele z Lechem Wałęsą, w Jastrzębiu-Zdroju (3 września) i w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej (11 września). Za symboliczną datę przyjmuje się dzień 31 sierpnia - podpisanie porozumienia w Gdańsku („Porozumienia Gdańskie”). To święto pierwszy raz było obchodzone w 25. rocznicę „Porozumień Sierpniowych” w dniu 31 sierpnia 2005 r. Główne uroczystości odbyły się w Gdańsku. „SOLIDARNOŚĆ” Niezależny Samorządny Związek Zawodowy i ruch społeczno-polityczny, odegrały kluczową rolę w dziejach Polski po 1980 r. i zmieniły bieg historii, uwolniły Europę Wschodnią od komunizmu. W latach 1980-1981 „Solidarność” skupiała ok. 10 mln członków.”
Temu tematowi były w Wieliczce poświęcone spotkania z cyklu „Wieliczka-Wieliczanie” zorganizowane z inicjatywy i przez Stowarzyszenie „Klub Przyjaciół Wieliczki” (KPW) przy współpracy z NSZZ „Solidarność”. W 2000 r. odbyło się w Wieliczce 32 spotkanie pt. „Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” w Wieliczce w 20.rocznicę powstania”. Relację ze spotkania napisała Jadwiga Duda i opublikowała w „Panoramie Powiatu Wielickiego” nr: 10, 11 z 2000 r. W 2005 r. było 92 spotkanie zatytułowane „25 rocznica powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” w Wieliczce i okolicy (1980-2005)”. Relacja ze spotkania została napisana przez J. Dudę i wydrukowana w zeszycie nr 37 „Biblioteczki Wielickiej” (2005 r.). W 2001 r. odbyło się 48 spotkanie „Wieliczka-Wieliczanie” zatytułowane „Stan wojenny w Polsce w latach 1981-1983 i aż po 1989 rok raną w historii Narodu Polskiego- pamięci ofiar”. Relacje ze spotkania napisała jak wyżej (jw.) i opublikowała w „Panoramie Powiatu Wielickiego” nr 2 z 2002 r. Natomiast w 2012 r. było 171 spotkanie „Wieliczka-Wieliczanie” pt. „Stan wojenny 13.12.1981 r. - pamiętamy po 30.latach”. Relacja ze spotkania napisała jw. i została opublikowana w zeszycie 116 „Biblioteczki Wielickiej” (2012). 27. 08. 2025 r. odbyło się 67 spotkania z cyklu „Wieliczka-Wieliczanie” Bis! pt. „45. rocznica powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego (NSZZ) „Solidarność” w Małopolsce, Wieliczce i okolicy (1980-2025)”.
W uroczystości 31.08.b.r. uczestniczyły delegacje: poseł na Sejm RP Urszuli Ruseckiej, NSZZ „Solidarność” KSW SA z przewodniczącym Adamem Gawlikiem, Kopalni Soli „Wieliczka” SA z Łukaszem Sadkiewiczem, członkiem Zarządu ds. ekonomicznych, Powiatu Wielickiego: starosta Roman Ptak i wicestarosta Ewa Ptasznik, radni: Magdalena Kot, Jacek Juszkiewicz, Gminy Wieliczka z Rafałem Ślęczką, burmistrzem Miasta i Gminy Wieliczka i Marcinem Idzi, sekretarzem Gminy Wieliczka, Gminnej Rady Seniorów w Wieliczce, Rady Miejskiej w Wieliczce: przewodnicząca Elżbieta Sikora, radny Tadeusz Luraniec, Stowarzyszenia „Klub Przyjaciół Wieliczki” (KPW): Jadwiga Duda, Anna Kisiel, Elżbieta Kawecka-Cebula, Jan Matzke, Marian Sipióra składając wiązanki kwiatów i znicze przed ww. pomnikami. Wśród członków NSZZ „Solidarność” sprzed 46 lat byli: Piotr Marzec, przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” KSW w latach 1980-1981, internowany w Załężu od 6.01. do 16.06.1982 r., były: radny Rady Miejskiej w Wieliczce, przewodniczący Zarządu Osiedla H. Sienkiewicza-A. Asnyka-W Pola w Wieliczce, v-ce przewodniczący Gminnej Rady Seniorów, Dorota Stec-Fus, działaczka Solidarności i opozycji antykomunistycznej MKS Kraków, Stanisław Dziedzic, przewodniczący Komitetu Strajkowego w 1980 r. w Krakowskich Zakładach Sodowych, członek Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” i Komitetu Strajkowego po 13.12.1981 r. , przewodniczący Klubu Historycznego przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej (ŚZŻAK) w Wieliczce i Koła Wieliczka ŚZŻAK bez uprawnień kombatanckich.
Opracowała Jadwiga Duda, prezes Zarządu „Klubu Przyjaciół Wieliczki”
