8.09.(wtorek) 2026 r. w 48 rocznicę wpisanie Kopalni Soli „Wieliczka” (KSW) na I Listę Zabytków UNESCO w Wieliczce odbyła się uroczystość oddania - po 20 latach nieobecności - do użytku turystów rzeźby górnika przed szybem Mikołaja Daniłowicza Kopalni Soli „Wieliczka”. Górnik został wykonany w 1958 r. przez prof. Jacka Pugeta z Akademii Sztuk Pięknych (ASP) w Krakowie przy wsparciu pracownika wielickiej kopalni, Zdzisława Węglarskiego i ustawiony przed nadszybiem szybu M. Daniłowicza.
Przy nim zwiedzający kopalnię robili sobie pamiątkowe zdjęcia. W 2006 roku rzeźba została zabrana ze swojego miejsca i przez 20 lat stała na terenie zamkniętym kopalni, przy stolarni. Latem 2026 r. postanowiono aby rzeźba wróciła na swoje miejsce i poddano ją renowacji. Odsłonięcia pomnika dokonali Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Generalny Konserwator Zabytków Bożena Żelzowska i prezes Zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” Marian Leśny. Uroczystość prowadziły Agnieszka Wolańska i Magdalena Kot, Wypowiadali się: Marian Leśny, Bożena Żuchowska, profesor Jerzy Nowakowski z ASP w Krakowie, wieliczanin prof. Andrzej Gaczoł, w latach 1993-2003 Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie.
Pani Bożena Żelazowska odznaczyła prezesa Zarządu KSW Mariana Leśnego i członka Zarządu KSW Łukasza Sadkiewicza medalem złotym „Zasłużony Kulturze-Gloria Artis”. Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” odznaczeni zostali pełnomocnik Zarządu KSW ds. historii i kultury Agnieszka Wolańska oraz dyrektor wykonawczy kopalni Damian Konieczny. Odznaczeniem „Zasłużony dla Kultury Polskiej” uhonorowano górników-rzeźbiarzy: Michała Anioła, Jana Banasia, Marka Stachurę i Marcina Piątka, a także nadsztygara górniczego Wiesława Wiewiórkę. Wręczając te odznaczenia Ministra powiedziała: „Gratuluję i dziękuję za waszą pracę i zaangażowanie, za to, że wasza codzienna praca w kopalni łączy się z kultywowaniem kultury. Bo kopalnia, jej tradycje, to wielka część naszego narodowego dziedzictwa.”
Odsłonięciu pomnika towarzyszy plenerowa wystawa przygotowana przez Agnieszkę Wolańska pt. „Górnik powrócił do domu", na której przedstawiono archiwalne kadry związane z pomnikiem i grupami turystów przy nim. Uroczystość uświetnił koncert Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli „Wieliczka". Po uroczystości zostaliśmy zaproszeni do restauracji „Grand Sal” na poczęstunek i wspólne rozmowy. W uroczystości uczestniczyli pracownicy kopalni (obecni oraz emerytowani), a także zaproszeni goście: przedstawiciele świata kultury i nauki, władz samorządowych, harcerze Hufca ZHP Wieliczka, reprezentanci duchowieństwa. Ze Stowarzyszenia „Klub Przyjaciół Wieliczki”(KPW) w uroczystości uczestniczyli: Jadwiga Duda, prezes Zarządu, Marta Borowiec, Halina i Marian Dylągowie, Maria Gurgul, członek Zarządu, Justyna Jastrzębska-Guca, Ewa Lelek, Jan Matzke. Cieszymy się, że pracownicy KSW, członkowie KPW: Michał Anioł, Agnieszka Wolańska, którzy zostali uhonorowani medalami przez panią Bożenę Żuchowską - Gratulujemy!.
Dziękujemy Panu Prezesowi Marianowi Leśnemu za zaproszenie. Tego dnia w programie 3 TVP „Kronika Krakowa” emitowanym o godz.18.30 wypowiadali się: Marian Leśny, Agnieszka Wolańska, Janusz Wiewiórka, Jadwiga Duda. Uroczystość przy szybie Daniłowicza była spotkaniem z historią, tradycją i pamięcią o ludziach, którzy przez wieki tworzyli kopalnię i dbali o jej dziedzictwo. Fotografowała J. Duda.
Opracowała: Jadwiga Duda
