14.10. (środa) 2026 r. w Dzień Nauczyciela odbyła się wycieczka pociągiem Stowarzyszenia „Klub Przyjaciół Wieliczki” (KPW) do Skawiny w związku z Jubileuszem 45. lecia (1981-2026) działalności Towarzystwa Przyjaciół Skawiny (TPS,), który był zorganizowany 19.09. (sobota) b.r. Zgodnie z planem wycieczki opracowanym przez przewodniczącą TPS Ewę Tarnopolską o godz.10.00-tej spotkaliśmy się przed budynkiem dworca PKP z Panią Przewodniczącą i jej wnuczka Helenką, wiceprzewodniczącym Karolem Kościelnym, skarbnikiem Jerzym Skołyszewskim.
Pieszo doszliśmy na rynek nad którym góruje ratusz, siedziba władz Skawiny. Rynek był rewitalizowany w latach 2011/2012. Na płycie rynku była planszowa wystawa pt. „30.lecie powstania Międzyzakładowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ Solidarność w Skawinie”, która obejrzeliśmy. Na rynku na tle fontanny spotkaliśmy się z Marianem Strzebońskim, który był naszym przewodnikiem po Skawinie. Pan Marian urodzony w Skawinie, nauczyciel geografii i plastyki, od 2006 r. emeryt, uprawia od dzieciństwa malarstwo jako hobby. Jest autorem ok. 2000 prac.
Prezentując swoje rysunki opowiadał nam o drogach przy rynku i zabudowie wokół rynku. Podkreślał, że pierwsza wzmianka pisana o tych ziemiach jest z 1229 r. i w niej zapisane są wsie: Babice Stare i Nowe, Pisary, które należały do opactwa w Tyńcu. Skawina otrzymała prawa miejskie 22.05.1364 r. od króla Kazimierza Wielkiego, który otoczył miasto murami. Do miasta prowadziły cztery bramy i przez miasto biegły dwa szlaki handlowe: miedziany i solny. Tuż po otrzymaniu tych praw został wzniesiony w Skawinie kościół murowany pw. Świętego Ducha i św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza, który był pod opieką benedyktynów z Tyńca. Miasto było wielokrotnie niszczone przez działania wojenne i pożary. Ostatni pożar miał miejsce w 1815 r. W prezetacji obrazów Panu Marianowi pomagała sekretarz Zarządu TPS Alicja Płonka.
Następnie udaliśmy się do ratusza, do sali obrad Rady Miejskiej im. mecenasa Macieja Sikulickiego tuż naprzeciw biura burmistrza Norberta Rzepisko. Tu zasiedliśmy przy stole i korzystaliśmy z napojów i słodkości - skawińskich ciastek, słuchając opowiadania przewodnika m.in. o herbie Skawiny. Każdy otrzymał od Pana Mariana jego rysunek kościoła pw. Ducha św. w Skawinie. Przybyła do nas Pani Ewa Masłowska, drugi zastępca Burmistrza, która opowiedziała nam o pracy i służbie włodarzy miasta dla mieszkańców. Na zakończenie spotkania wszyscy otrzymaliśmy upominki i wykonano nam wspólne zdjęcie. Jadwiga Duda wręczyła Pani Wiceburmistrz upominek od KPW i Kopalni Soli „Wieliczka” z zaproszeniem do Wieliczki na 83 spotkanie „Wieliczka-Wieliczanie” Bis!. 28.10. (środa) b.r. pt. „Kościół Ewangelicko-Augsburski w Wieliczce - Dzieje ewangelików wielickich”.
Pan Marian poprowadził nas do kościoła św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza, przy ul. Kościelnej 3, który w tym roku obchodzi 200 lat konsekracji. 28.05.1826 r. biskup Tomasz Zigler kościół konsekrował nadając mu wezwanie św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza. Przed kościołem znajdują się na ceglanych filarach posągi tych apostołów. Kościół jest zbudowany z kamienia wapiennego z Tyńca na planie krzyża. Nad wejściem do świątyni jest wieża. W latach 1937-1938 kościół został rozbudowany z powodu wzrostu liczby wiernych. Do nawy głównej dobudowano dwie nawy boczne, równolegle do prezbiterium i powstały kaplice: szewska i stolarska, do których były oddzielne wejścia. Nad wejściem do kościoła obok wieży dobudowano portyk. Po wejściu do kościoła przy prezbiterium zobaczyliśmy dwa gotyckie portale. Wnętrze kościoła odrestaurowane. W ołtarzu głównym obraz Matki Bożej Częstochowskiej. Dwa ołtarze późnobarokowe z 1826 r., chrzcielnica brązowa, barokowa, z początku XIX w. Obrazy z XVII wieku: Zwiastowanie Pasterzom, Matka Boska Bolesna. W przedsionku kościoła jest wnęka, w której upamiętniony jest mieszkaniec Skawiny Zygmunt Majdzik, jeniec Ostaszkowa, zamordowany w Miednoje przez NKWD w 1940 r. a na ścianie tablica z imionami i nazwiskami ofiar I wojny światowej. Jest także tablica, która upamiętnia k. proboszcza Leona Barana, który w latach 60-tych był w parafii pw. św. Klemensa w Wieliczce i przyjeżdżał na katechezę do Koźmic Wielkich do salki w domu Rozalii Kapusty. Przygotowywał do I Komunii Św. i jej udzielił w kościele Wieliczce uczestniczkom wycieczki: wówczas uczennicom podstawówki: Jadwidze Cholewa – za mężem. Dudzie i Janinie Latosińskiej z m. Woźniak. W odległości ok. 50 m. od kościoła parafialnego zobaczyliśmy kościółek z pw. Narodzenia N. M. P. (dawny szpital), wybudowany w XVII w. Jak mówił Pan Marian w ołtarzu głównym jest barokowy obraz Ukrzyżowania Chrystusa wykonany na desce w 1640 r. Wówczas obok kościółka biegł szlak solny ze Skawiny do Wieliczki. Kolejno udaliśmy się do Parku Miejskiego, w którym znajduje się Pałacyk Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” – byliśmy w jego wnętrzu, w sali teatralnej. Pałacyk wzniesiono w miejscu, gdzie kiedyś był zamek. Naprzeciw „Sokoła” stoi pomnik króla Kazimierz Wielkiego wykonany według projektu prof. Czesława Dzwigaja. Wędrując starym miastem oglądaliśmy budynek synagogi i dobrze zachowane dwa drewniane budynki przy ul. Babetty. Dotarliśmy przed Pałacyk Luwikowskich przy ul. A. Mickiewicza 26. W tym budynku na parterze znajduje się biblioteka a na piętrze Muzeum Regionalne powstałe ze zbiorów zgromadzonych przez 45 lat przez członków Towarzystwa Przyjaciół Skawiny.
Po ekspozycji Muzeum oprowadzała nas przewodnik Pani Dana. Na ekspozycji znajduje się m.in. gablota obrazująca przejazd przez Skawinę 19.08.2002 r. Ojca Św. Jana Pawła II, który pobłogosławił miasto i jej mieszkańców. Na zakończenie wpisaliśmy się do Księgi Pamiątkowej- wykonano nam pamiątkowe zdjęcie. Prezes KPW podziękowała przewodnikom i Pani Ewie Tarnopolskiej za gościnne oprowadzenie nas po Skawinie i Informator TPS pt. „SKAWIŃSKI RYNEK” (Skawina 2024 r.). Wręczyła im upominki od KPW i Kopalni Soli „Wieliczka” z zaproszeniem do Wieliczki na 83 spotkanie „Wieliczka-Wieliczanie” Bis!. i później w którąś zimową niedzielę z udziałem we Mszy św. w kopalnianej kaplicy pw. św. Kingi. Dziękujemy członkom TPS za oprowadzenie nas po mieście. W wycieczce uczestniczyli z KPW: Grażyna i Eugeniusz Bieniek, Jadwiga Duda, Halina i Marian Dyląg, Grażyna Hojda, Krzysztof Kasprzyk, Henryka Lembas, Jan Matzke, Halina Nocoń, Włodzimierz Ochoński, Zofia Prochwicz, Marian Sipóra, Tadeusz Ziobro oraz zaprzyjaźnieni z nami: Janina i Tadeusz Woźniak.
Opracowała Jadwiga Duda
